Các di tích Bác Hồ về thăm Quảng Bình là những địa danh lịch sử, ghi dấu hoạt động và lời căn dặn của Người đối với nhân dân.
Hành trình Bác Hồ về thăm Quảng Bình
Trong những năm tháng chiến tranh chống Mỹ đầy gian khổ, đất nước bị chia cắt, Quảng Bình và huyện Vĩnh Linh trở thành tuyến đầu của miền Bắc, là hậu phương vững chắc cho tiền tuyến lớn Miền Nam. Để động viên cán bộ và nhân dân nơi đây vượt qua mọi khó khăn, ngày 16 tháng 6 năm 1957, Bác Hồ đã về thăm Quảng Bình. Lần thăm này, mang ý nghĩa vô cùng to lớn, là niềm tự hào và vinh dự của mảnh đất Quảng Bình. Đây cũng là địa điểm cuối cùng Bác Hồ vào Nam, nơi Bác thổn thức vì chưa đến thăm miền Nam được, dù chỉ cách giới tuyến Vĩnh Linh một khoảng ngắn ngủi, là miền Nam ruột thịt, nơi Bác luôn hướng về với một tình yêu thương vô bờ bến.
Bác Hồ ở Quảng Bình: Hồi Ức Về Những Ngày Tháng Cách Mạng
Ngày 16 tháng 6 năm 1957, chiếc máy bay Li-203 chở Bác Hồ và Đoàn cán bộ Trung ương hạ cánh xuống sân bay Lộc Đại, Đồng Hới lúc 8h30, đánh dấu sự kiện lịch sử trọng đại: Bác về thăm miền Trung.
Không khí náo nức tràn ngập Đồng Hới khi người dân đứng chật kín hai bên đường, tay vẫy chào đoàn xe chở Bác. Từ sân bay, đoàn xe đưa Bác về trụ sở Ủy ban hành chính tỉnh, nơi Bác đã có buổi gặp gỡ, trao đổi với các đồng chí lãnh đạo trong Ban Thường vụ Tỉnh ủy.
Chiều ngày 16/6/1957, tại Hội trường Tỉnh ủy (nay là Bảo tàng Tỉnh), Bác Hồ đã gặp gỡ hơn 500 cán bộ cốt cán của tỉnh Quảng Bình. Bác thay mặt Trung ương Đảng và Chính phủ gửi lời thăm hỏi, động viên và biểu dương tinh thần của cán bộ, nhân dân tỉnh Quảng Bình và Đặc khu Vĩnh Linh – hậu phương tuyến đầu vững chắc của miền Bắc, đã có những đóng góp to lớn trong kháng chiến và những năm đầu hòa bình.
Chiều 16/6/1957, tại Quảng trường Hồ Chí Minh (trước đây là sân vận động Đồng Hới), hàng vạn người dân Quảng Bình và Vĩnh Linh đã náo nức tham dự mít-tinh chào mừng Bác Hồ về thăm.
Buổi chiều, sau khi tắm biển Nhật Lệ, Bác đã tham dự buổi liên hoan văn nghệ cùng cán bộ, chiến sĩ Sư đoàn 325 tại nhà nghỉ sư đoàn, nay là khuôn viên khách sạn Mường Thanh Luxury Quảng Bình. Không khí buổi liên hoan rộn ràng, ấm áp tình đồng chí, thể hiện tinh thần lạc quan, yêu đời của quân và dân.
Sáng sớm ngày 17 tháng 6 năm 1957, bất chấp công việc đột xuất phải trở về Hà Nội, Bác Hồ đã dành thời gian quý báu để gặp gỡ và nói chuyện với cán bộ chiến sĩ Sư đoàn 325 tại Quảng Bình lúc 4h sáng.
Rạng sáng 17/6/1957, sau chuyến công tác, Bác Hồ lên máy bay trở về Hà Nội.
Dù thời gian ngắn ngủi, chưa đủ để Bác gặp gỡ hết người dân, chưa đáp ứng trọn vẹn mong mỏi của quân và dân Quảng Bình, Vĩnh Linh, nhưng những khoảnh khắc lịch sử ấy đã khắc sâu tình cảm thiêng liêng, lời chỉ dẫn ân cần, sâu sắc, kịp thời và lâu dài của Người dành cho toàn Đảng, toàn quân và nhân dân địa phương. Lời dạy bảo ân cần, lời khen ngợi, động viên của Bác đã tiếp thêm động lực, ý chí và sức mạnh, giúp Quảng Bình vượt qua vết thương chiến tranh, cải tạo và phát triển kinh tế xã hội chủ nghĩa, trở thành một tỉnh “hai giỏi”, sản xuất giỏi, chiến đấu giỏi, xứng đáng là tuyến đầu của miền Bắc Xã hội Chủ nghĩa, hậu phương vững chắc cho tiền tuyến lớn miền Nam.
Năm 1992, các địa điểm Bác Hồ từng đặt chân đến Quảng Bình được Bộ Văn hóa – Thông tin công nhận là di tích quốc gia theo Quyết định số 983/QĐ ngày 4/8/1992. Những di tích này mang ý nghĩa to lớn, thể hiện tình cảm sâu nặng và sự quan tâm đặc biệt của Chủ tịch Hồ Chí Minh – vị cha già kính yêu của dân tộc – dành cho nhân dân Quảng Bình.
Những di tích lịch sử là minh chứng hùng hồn cho cuộc kháng chiến giành độc lập, thống nhất của dân tộc, đồng thời giáo dục thế hệ hôm nay và mai sau về tinh thần yêu nước, kiên cường, bất khuất. Qua đó, chúng ta học tập phong cách giản dị, gần gũi của Bác Hồ đối với nhân dân Quảng Bình, Vĩnh Linh, tiếp nối truyền thống hào hùng, xây dựng đất nước, quê hương ngày càng giàu đẹp.
Tượng đài Bác Hồ ở Quảng Bình.
Hành trình Bác Hồ về thăm Quảng Bình: Di sản lịch sử hôm nay
Quảng Bình ngày nay đã đổi thay nhiều so với thời Bác Hồ về thăm, và dấu ấn lịch sử cũng theo đó mà thay đổi. Trong số 5 địa điểm Bác từng ghé thăm, chỉ còn 3 địa danh được lưu giữ bằng bia di tích: Cảng hàng không Đồng Hới (trước đây là sân bay Lộc Đại), Bãi tắm Nhật Lệ và khuôn viên khách sạn Mường Thanh Luxury (trước đây là nhà nghỉ Sư đoàn 325). Các bia di tích còn lại đã bị thay đổi hoặc phá dỡ, để lại một phần lịch sử phai nhạt trong dòng chảy thời gian.
1. Sân bay Lộc Đại – Đồng Hới
Nằm trên nền móng của sân bay Lộc Đại xưa kia, Cảng hàng không Đồng Hới nay đã khoác lên mình diện mạo mới, trở thành một sân bay lưỡng dụng hiện đại với đường băng rộng lớn và hệ thống đèn tín hiệu tân tiến, sẵn sàng phục vụ máy bay cất cánh và hạ cánh cả ban đêm. Từ khi Vườn quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng được UNESCO công nhận là Di sản thiên nhiên thế giới, du lịch Quảng Bình bùng nổ, lượng khách du lịch đến bằng đường hàng không tăng đột biến. Điều này khiến năng lực đón tiếp và phục vụ của Cảng hàng không Đồng Hới bị quá tải. Nhận thức rõ tầm quan trọng của hạ tầng giao thông đối với phát triển kinh tế – xã hội, UBND tỉnh Quảng Bình đã quyết tâm đầu tư mở rộng và nâng cấp sân bay Đồng Hới, hướng đến mục tiêu đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của du khách và hoạt động kinh tế địa phương.
Bia di tích sân bay Lộc Đại, nay nằm trong khuôn viên cảng hàng không Đồng Hới, là minh chứng lịch sử cho một thời kỳ hào hùng của dân tộc.
Tòa nhà Ủy ban Nhân dân tỉnh
Nơi đây, trụ sở làm việc của công an tỉnh Quảng Bình hiện nay, trước đây chưa từng được chính quyền địa phương công nhận là di tích và dựng bia tưởng niệm.
Hội trường Tỉnh ủy Quảng Bình, nay là khuôn viên Bảo tàng Quảng Bình.
Nằm trên mảnh đất từng là trụ sở Tỉnh ủy Quảng Bình, nay Bảo tàng Quảng Bình tọa lạc, một địa điểm lịch sử và văn hóa độc đáo. Được xây dựng khang trang, bảo tàng lưu giữ hàng ngàn hiện vật, mẫu vật quý giá, tái hiện trọn vẹn bức tranh lịch sử Quảng Bình, từ nền văn hóa Bàu Tró thời kỳ đồ đá mới đến những dấu ấn hào hùng của chiến tranh, và những thành tựu phát triển của tỉnh trong thời kỳ đổi mới. Bảo tàng mở cửa đón du khách và người dân trong suốt tuần, góp phần lan tỏa giá trị lịch sử, văn hóa của Quảng Bình đến mọi người.
Bảo tàng được xây dựng, bia di tích phải tháo dỡ, hiện vẫn chưa được dựng lại.
4. Sân Vận động Đồng Hới
Nơi đây, từng là vùng đất chưa được ghi dấu bằng bia di tích, nay đã trở thành Quảng trường Hồ Chí Minh, một trong những quảng trường đẹp nhất cả nước. Tại đây, cụm tượng đài Bác Hồ và nhân dân Quảng Bình được đúc bằng đồng, mang ý nghĩa sâu sắc. Cụm tượng gồm 7 nhân vật, với hình ảnh Bác Hồ ở trung tâm, bao quanh là các đại diện cho thế hệ trẻ, nông dân, ngư nghiệp, lực lượng vũ trang, công nhân, trí thức và đồng bào dân tộc thiểu số. Phía sau tượng đài là hình ảnh cánh buồm căng gió cùng đàn bồ câu hòa bình, thể hiện một Quảng Bình đang vươn ra biển lớn, thi đua học tập và noi theo lời dạy của Bác.
Nằm giữa lòng thành phố Đồng Hới, Quảng trường Hồ Chí Minh không chỉ là nơi tổ chức các hoạt động văn hóa, chính trị của tỉnh mà còn là điểm đến thu hút du khách. Với kiến trúc ấn tượng, quảng trường trở thành điểm nhấn kiến trúc cảnh quan đô thị, góp phần giáo dục truyền thống cách mạng, tinh thần đoàn kết dân tộc, khẳng định ý nghĩa chính trị, văn hóa và xã hội to lớn của công trình.
Công trình này là minh chứng hùng hồn cho lòng kính yêu, biết ơn của người dân Quảng Bình dành cho vị lãnh tụ vĩ đại của dân tộc, đồng thời là biểu tượng văn hóa lịch sử đáng tự hào.
Thư giãn tại nhà nghỉ Sư đoàn 325 và tận hưởng khung cảnh thơ mộng của Bãi tắm Nhật Lệ.
Nằm cạnh bãi tắm Nhật Lệ, từng được vinh danh là một trong mười bãi biển đẹp nhất Việt Nam, là nhà nghỉ Sư đoàn 325, nay là khách sạn Mường Thanh Luxury – biểu tượng của sự sang trọng và dịch vụ cao cấp bậc 4 sao. Cả hai địa điểm này đều mang dấu ấn lịch sử thiêng liêng khi từng là nơi Bác Hồ dừng chân, thăm hỏi. Sau khi được công nhận là di tích lịch sử, UBND tỉnh Quảng Bình đã đầu tư xây dựng bia tưởng niệm khang trang, góp phần tôn vinh giá trị lịch sử và thu hút du khách đến với mảnh đất Quảng Bình.
Hầu hết các địa điểm di tích lịch sử ở Đồng Hới đều mở cửa tự do, ngoại trừ khuôn viên Cảng hàng không Đồng Hới và Trụ sở Công An tỉnh. Khách du lịch yêu thích lịch sử có thể tham gia Đồng Hới city tour để kết hợp khám phá các di tích cùng nhiều điểm đến hấp dẫn khác. Hãy thể hiện sự tôn trọng khi tham quan bằng cách lựa chọn trang phục lịch sự, kín đáo.
Thành phố Đồng Hới sở hữu hệ thống di tích lịch sử phong phú, từ các điểm Bác Hồ về thăm Quảng Bình đến những công trình kiến trúc mang dấu ấn văn hóa như Quảng Bình Quan, Tượng đài Mẹ Suốt, chứng tích chiến tranh Tháp chuông nhà thờ Tam Tòa,… Tất cả tạo nên những tour du lịch hấp dẫn, mang giá trị giáo dục sâu sắc, thu hút du khách khám phá lịch sử và văn hóa của thành phố.
